Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành tối thiểu 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn trong nước, đủ năng lực phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng và các công nghệ lõi, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chủ quyền công nghệ quốc gia.
Mục tiêu trên được nêu tại Quyết định số 1091/QĐ-TTg ngày 17/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Đề án hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn trong nước giai đoạn 2026-2030.
Theo Đề án, các doanh nghiệp công nghệ chiến lược sẽ đóng vai trò nòng cốt trong nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các công nghệ chiến lược, đủ năng lực thực hiện những nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đến năm 2030, mỗi doanh nghiệp được kỳ vọng đạt doanh thu tối thiểu 1 tỷ USD/năm, sử dụng bình quân từ 5.000 lao động tham gia bảo hiểm xã hội và dành ít nhất 3% doanh thu cho hoạt động nghiên cứu - phát triển (R&D).
Ngoài ra, doanh nghiệp phải có tối thiểu một tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc, đồng thời sở hữu ít nhất một bằng sáng chế được cấp bởi các cơ quan sở hữu trí tuệ hàng đầu thế giới như USPTO (Mỹ), EPO (châu Âu), JPO (Nhật Bản), KIPO (Hàn Quốc) hoặc CNIPA (Trung Quốc).
Đề án đặt mục tiêu xây dựng hệ thống hạ tầng số hiện đại, đồng bộ nhằm phục vụ phát triển kinh tế số và xã hội số.
Theo đó, đến năm 2030, Việt Nam sẽ đưa vào hoạt động ít nhất 6 tuyến cáp quang biển mới, trong đó có tối thiểu một tuyến do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ đầu tư; đồng thời phấn đấu phủ sóng 5G tới 99% dân số.
Bên cạnh đó, cả nước sẽ phát triển tối thiểu 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn đạt tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn xanh, hướng tới đưa Việt Nam trở thành trung tâm dữ liệu của khu vực.
Ở lĩnh vực công nghệ, Đề án đặt mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI. Doanh nghiệp công nghệ chiến lược được kỳ vọng làm chủ ít nhất 70% công nghệ chiến lược trong danh mục do Thủ tướng Chính phủ ban hành.
Việt Nam cũng hướng tới phát triển tối thiểu 6 hệ thống AI dựa trên dữ liệu trong nước để phục vụ các lĩnh vực thiết yếu như tư pháp, tài chính, nông nghiệp, môi trường, giáo dục, y tế và văn hóa.
Đề án xác định xây dựng năng lực an ninh mạng quốc gia là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Theo đó, mạng lưới kết nối giữa các trung tâm an ninh mạng địa phương với Trung tâm An ninh mạng quốc gia sẽ tiếp tục được hoàn thiện nhằm nâng cao khả năng giám sát, phát hiện và ứng phó sớm với các cuộc tấn công mạng.
Đồng thời, các doanh nghiệp công nghệ chiến lược sẽ được khuyến khích phát triển các sản phẩm và dịch vụ an ninh mạng có khả năng đáp ứng nhu cầu trong nước và từng bước cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Để hiện thực hóa các mục tiêu, Đề án đưa ra nhiều nhóm giải pháp như hoàn thiện cơ chế, chính sách; triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quy mô lớn; hỗ trợ nghiên cứu, phát triển thị trường và huy động nguồn lực đầu tư.
Các địa phương được khuyến khích xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số mới. Nhà nước cũng sẽ thúc đẩy kết nối với các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, hỗ trợ doanh nghiệp bảo hộ sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.
Đề án đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ lớn chia sẻ tiêu chuẩn kỹ thuật, dữ liệu và chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, viện nghiên cứu, trường đại học, qua đó hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghệ Việt Nam trong giai đoạn tới.
Văn Tùng
