UBND tỉnh Lai Châu vừa trình Thủ tướng Chính phủ đề xuất chủ trương đầu tư tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 63.480 tỷ đồng. Dự án được kỳ vọng trở thành trục giao thông chiến lược, kết nối vùng Tây Bắc với mạng lưới cao tốc quốc gia và cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng.
Theo đề xuất, tuyến cao tốc có chiều dài khoảng 163 km, quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh. Điểm đầu kết nối với cao tốc Nội Bài - Lào Cai tại khu vực Bảo Hà (tỉnh Lào Cai), điểm cuối tại cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng (tỉnh Lai Châu).
Trong tổng chiều dài tuyến, đoạn qua địa phận Lào Cai dài khoảng 49,5 km, còn đoạn qua Lai Châu dài khoảng 113,5 km. Hướng tuyến cơ bản bám theo các hành lang giao thông hiện hữu như quốc lộ 279, quốc lộ 32, quốc lộ 4D và quốc lộ 12 nhằm tối ưu khả năng kết nối và khai thác.
Đây được đánh giá là một trong những dự án cao tốc có điều kiện thi công phức tạp nhất khu vực Tây Bắc. Theo phương án nghiên cứu tiền khả thi, toàn tuyến dự kiến xây dựng 122 cầu và 7 hầm xuyên núi nhằm vượt qua địa hình đồi núi hiểm trở.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 63.486 tỷ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm khoảng 7.545 tỷ đồng; chi phí xây dựng và thiết bị khoảng 45.666 tỷ đồng. Phần còn lại dành cho công tác quản lý dự án, tư vấn và dự phòng.
Lai Châu đề xuất triển khai dự án theo hình thức đầu tư công, sử dụng 100% vốn ngân sách trung ương trong giai đoạn 2026 - 2030. Địa phương cho rằng đây là phương án phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của khu vực Tây Bắc cũng như tính chất đặc biệt quan trọng của dự án.
Sau khi hoàn thành, tuyến cao tốc sẽ được nghiên cứu phương án thu phí nhằm hoàn trả một phần vốn đầu tư nhà nước theo quy định.
Để đẩy nhanh tiến độ, tỉnh Lai Châu kiến nghị chia dự án thành bốn dự án thành phần, bao gồm hai dự án giải phóng mặt bằng tại Lào Cai và Lai Châu cùng hai dự án xây dựng tuyến đường trên địa bàn hai tỉnh. Đồng thời, địa phương đề xuất áp dụng một số cơ chế đặc thù tương tự các dự án quan trọng quốc gia nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và thi công.
Theo kế hoạch dự kiến, Quốc hội sẽ xem xét chủ trương đầu tư dự án vào cuối năm 2026. Nếu được thông qua, công tác giải phóng mặt bằng và xây dựng có thể bắt đầu từ năm 2027, hướng tới mục tiêu hoàn thành và đưa tuyến đường vào khai thác trong năm 2030.
Khi đi vào hoạt động, cao tốc Bảo Hà - Lai Châu sẽ hình thành hành lang vận tải chiến lược Hà Nội - Lào Cai - Lai Châu - Ma Lù Thàng, góp phần tăng cường liên kết vùng, thúc đẩy giao thương qua cửa khẩu quốc tế, khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, khoáng sản và kinh tế biên mậu của khu vực Tây Bắc. Tuyến đường cũng được kỳ vọng tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao năng lực bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực biên giới phía Bắc.
Văn Hùng
