Chiều ngày 21/3, Tổng hội Xây dựng Việt Nam phối hợp cùng Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TP.HCM tổ chức tọa đàm “Kinh nghiệm đấu thầu và kết nối giao thương”, thu hút đông đảo doanh nghiệp và đại diện các hội xây dựng khu vực phía Nam tham dự.
Phát biểu tại chương trình, ông Đặng Việt Dũng - Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng TP.HCM cho rằng hoạt động đấu thầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. “Không còn là cuộc đua giá thấp, đấu thầu hiện nay đòi hỏi minh bạch, chuẩn hóa và năng lực thực thi thực chất của doanh nghiệp”, ông nhấn mạnh.
Tại tọa đàm, nhiều ý kiến cho rằng việc lựa chọn nhà thầu không còn chỉ dựa vào giá, mà chuyển sang đánh giá tổng thể năng lực, bao gồm kinh nghiệm, uy tín và khả năng phối hợp lâu dài.
Ở nhóm dự án sử dụng vốn nhà nước, đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM đã cập nhật những điểm mới trong quy trình lựa chọn nhà thầu, đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu về hồ sơ pháp lý, năng lực kỹ thuật và tính minh bạch. Đấu thầu qua mạng được xem là xu hướng tất yếu, góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả.
Dưới góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Quốc - Giám đốc một nhà thầu tại Bến Cát cho rằng khung pháp lý ngày càng hoàn thiện buộc doanh nghiệp phải chuẩn hóa toàn bộ quy trình. “Giá cạnh tranh là cần thiết, nhưng phải đi cùng khả năng triển khai thực tế”, ông nói.
Ông Nguyễn Văn Thịnh - đại diện Tập đoàn Bcons cho biết chủ đầu tư có thể linh hoạt áp dụng nhiều hình thức lựa chọn nhà thầu như đấu thầu rộng rãi, hạn chế, chào giá cạnh tranh hoặc chỉ định thầu, tùy theo quy mô và tính chất dự án.
Tuy nhiên, sự linh hoạt này cũng đi kèm thách thức trong kiểm soát rủi ro. Theo các doanh nghiệp, việc lựa chọn nhà thầu chưa được kiểm chứng đầy đủ về năng lực có thể dẫn đến phát sinh trong quá trình thi công, ảnh hưởng tiến độ và chi phí.
Do đó, xu hướng hiện nay là xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn, thậm chí tiến tới mô hình chia sẻ rủi ro giữa chủ đầu tư và nhà thầu, đặc biệt với các dự án quy mô lớn.
Trong phần tọa đàm, các diễn giả cũng đã trao đổi thẳng thắn về thực tiễn lựa chọn nhà thầu và xu hướng hợp tác. Các ý kiến tập trung vào ba vấn đề chính: Tiêu chí đánh giá năng lực nhà thầu, cách kiểm soát rủi ro trong quá trình thi công và xu hướng thiết lập quan hệ hợp tác dài hạn thay vì lựa chọn theo từng gói thầu.
Đại diện chủ đầu tư cho biết, ngoài yếu tố giá, các doanh nghiệp ngày càng đặt nặng tiêu chí về kinh nghiệm triển khai dự án tương tự, năng lực tài chính và khả năng phối hợp giữa các bên trong chuỗi thực hiện. Trong khi đó, phía nhà thầu nhấn mạnh nhu cầu minh bạch thông tin từ chủ đầu tư ngay từ giai đoạn mời thầu nhằm hạn chế phát sinh và tối ưu nguồn lực.
Một số diễn giả cũng đề cập đến xu hướng “đồng hành dự án”, trong đó nhà thầu tham gia từ sớm vào quá trình chuẩn bị, cùng chia sẻ rủi ro và trách nhiệm với chủ đầu tư. Đây được xem là hướng đi giúp nâng cao hiệu quả tổng thể, đặc biệt trong bối cảnh các dự án ngày càng yêu cầu cao về tiến độ và chất lượng.
Vân Khánh
