Ngày 17-6, tại Trung tâm đổi mới sáng tạo TP, Sở KH-CN TPHCM phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức chương trình “TPHCM Quantum - Ready Day 2026” (sẵn sàng cho kỷ nguyên lượng tử) trong giai đoạn 2026 – 2030.
Tham dự hội thảo có khoảng 200 chuyên gia, nhà khoa học đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu; đại diện cộng đồng doanh nghiệp khoa học và các nhà đầu tư trên địa bàn thành phố.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Trần Trọng Tuyên cho biết, TPHCM đang trong giai đoạn thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ, nơi công nghệ lõi không ngừng định hình lại năng lực cạnh tranh của các quốc gia và đô thị. Trong bối cảnh đó, thành phố xác định rằng những công nghệ chiến lược mới phải được tiếp cận sớm, hiểu đúng và chuẩn bị một cách có hệ thống, thay vì chờ đến khi công nghệ đã trở thành xu thế phổ biến mới bắt đầu hành động. Bên cạnh đó, công nghệ lượng tử có mối liên hệ chặt chẽ với nhiều lĩnh vực chiến lược khác như dữ liệu, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), an toàn thông tin, công nghệ không gian và hạ tầng số. Điều đó đặt ra cho các địa phương năng động như TPHCM một yêu cầu rất rõ: phải chủ động chuẩn bị năng lực, chủ động kết nối nguồn lực và chủ động lựa chọn những bước đi thực chất ngay từ hôm nay.
Theo ông Trần Trọng Tuyên, Quantum-Ready (sẵn sàng cho kỷ nguyên lượng tử) không chỉ là năng lực công nghệ mà còn là năng lực chuẩn bị tổng thể của thành phố, bao gồm nguồn nhân lực, dữ liệu, các bài toán ứng dụng thực tiễn, năng lực bảo mật, sự tham gia của doanh nghiệp và cơ chế phối hợp hiệu quả giữa khu vực công và khu vực tư. Do đó, thành phố không tiếp cận công nghệ lượng tử như một xu hướng mang tính trình diễn hay chỉ dành cho các phòng thí nghiệm nghiên cứu, mà xem đây là cơ hội để chuẩn bị năng lực dài hạn cho tương lai.
Đồng thời, thành phố chủ động đi trước một bước: kết nối hệ sinh thái Nhà nước- Viện/trường-Doanh nghiệp, chuẩn bị nguồn nhân lực, rà soát các yêu cầu an toàn dữ liệu và nhận diện sớm các bài toán đô thị, tài chính, logistics, y tế, giáo dục mà công nghệ lượng tử có thể đóng góp trong tương lai. “Đây sẽ là những yếu tố quan trọng giúp TPHCM chủ động tiếp cận và khai thác các cơ hội do công nghệ lượng tử mang lại trong tương lai”, ông Trần Trọng Tuyên nhấn mạnh.
Trong khuôn khổ chương trình, diễn ra 2 phiên hội thảo: “TPHCM Quantum-Ready 2026: Định hướng Quantum-Ready cho thành phố - Chính sách, doanh nghiệp và an toàn hậu lượng tử” và “Kết nối Nhà nước – Doanh nghiệp – Viện/trường cho kỷ nguyên hậu lượng tử”. Các chuyên gia, diễn giả, nhà khoa học đã tập trung thảo luận về những định hướng chiến lược trong việc chuẩn bị năng lực Quantum-Ready cho thành phố; các tác động tiềm năng của công nghệ lượng tử đối với doanh nghiệp và hệ sinh thái ĐMST, đồng thời nhận diện các yêu cầu mới về an toàn thông tin hậu lượng tử trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài sản chiến lược.
Trình bày tham luận “TPHCM Quantum-Ready 2026: Từ an toàn hậu lượng tử đến bài toán doanh nghiệp và đô thị thông minh”, PGS.TS. Đinh Trung Hòa, Trưởng ban Đào tạo VNQuantum Network cung cấp bức tranh tổng quan về xu hướng phát triển công nghệ lượng tử trên thế giới, những thách thức mới đối với dữ liệu và hạ tầng số, đồng thời gợi mở các bước chuẩn bị cần thiết để TPHCM từng bước xây dựng năng lực Quantum-Ready trong giai đoạn tới.
Đề cập đến khả năng ứng dụng của tính toán lượng tử trong giải quyết các bài toán thực tiễn, TS. Trần Nguyên Lân, Trưởng nhóm QuantumLab, Khoa Vật lý - Vật lý Kỹ thuật, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TPHCM (ĐHQG TPHCM), chia sẻ về khả năng ứng dụng của tính toán lượng tử và các phương pháp tối ưu lấy cảm hứng từ lượng tử (quantum-inspired optimization) trong giải quyết các bài toán thực tiễn, có tiềm năng ứng dụng cao như logistics, giao thông, tài chính, vận hành hệ thống và quản trị dữ liệu, qua đó gợi mở những hướng tiếp cận mới cho các bài toán đô thị và doanh nghiệp có độ phức tạp cao.
QUANG HUY
