Chính phủ Mỹ bước vào tình trạng đóng cửa một phần từ ngày 31-1, sau khi Quốc hội không kịp thông qua ngân sách cho tài khóa 2026 trước thời hạn nửa đêm 30-1, giờ địa phương.

Kịch bản quen thuộc

Theo Fox News, Chính phủ Mỹ đóng cửa một phần là kịch bản quen thuộc trong đời sống chính trị Mỹ nhiều năm qua. Song lần này, các nhà lập pháp cho rằng sự gián đoạn sẽ chỉ mang tính tạm thời, khi gói ngân sách đã được Thượng viện thông qua và Hạ viện dự kiến sẽ nhóm họp trở lại vào ngày 2-2 để hoàn tất thủ tục cuối cùng.

Việc không đạt được thỏa thuận ngân sách đúng hạn đã buộc nhiều cơ quan liên bang phải tạm dừng hoặc thu hẹp hoạt động ngay từ rạng sáng 31-1. Theo các thông báo chính thức, khoảng 3/4 hoạt động của chính phủ liên bang chịu tác động ở các mức độ khác nhau.

Các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục, y tế, nhà ở, giao thông và một phần quốc phòng đã kích hoạt các kế hoạch ứng phó với tình trạng đóng cửa, trong đó ưu tiên duy trì những dịch vụ được coi là “thiết yếu” theo quy định của luật liên bang.

Lokshahi.com)" title="Ảnh minh họa việc chính phủ Mỹ phải đóng cửa một phần (Ảnh: Lokshahi.com)" />

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng kêu gọi Hạ viện nhanh chóng hành động để tránh việc đóng cửa kéo dài. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump bày tỏ hy vọng các nghị sĩ của cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ sẽ ủng hộ gói thỏa thuận ngân sách mang tính lưỡng đảng đã được Thượng viện thông qua.

Theo ông, việc sớm thông qua ngân sách không chỉ giúp khôi phục hoạt động bình thường của chính phủ mà còn tránh gây xáo trộn không cần thiết cho người dân và nền kinh tế. Các lãnh đạo Quốc hội cũng phát đi tín hiệu tương tự. Nhiều nghị sĩ cho rằng khác với một số lần đóng cửa kéo dài trong quá khứ, lần gián đoạn này có khả năng kết thúc trong vài ngày do nội dung ngân sách cơ bản đã đạt được sự đồng thuận ở Thượng viện. Trở ngại chủ yếu hiện nay nằm ở lịch làm việc và một số điều chỉnh kỹ thuật cuối cùng tại Hạ viện, thay vì bất đồng sâu sắc về chính sách chi tiêu.

Tác động không nhỏ

Tuy vậy, ngay cả một đợt đóng cửa ngắn cũng để lại những tác động nhất định. Các cơ quan liên bang đã phải ban hành thông báo tạm thời cho nhân viên về tình trạng làm việc, trong đó hàng chục ngàn người có nguy cơ phải nghỉ việc không lương hoặc tiếp tục làm việc nhưng chưa được chi trả ngay. Đây là tình trạng từng xảy ra trong các đợt đóng cửa trước, gây áp lực tài chính đáng kể đối với người lao động khu vực công, đặc biệt là những người có thu nhập trung bình và thấp.

Trong lĩnh vực giáo dục và y tế, một số chương trình liên bang mới hoặc các khoản giải ngân chưa hoàn tất có thể bị trì hoãn. Dù các dịch vụ thiết yếu vẫn được duy trì, nhiều hoạt động hành chính, cấp phép và giám sát có thể bị chậm lại. Ở mảng nhà ở và phát triển đô thị, các quy trình phê duyệt dự án và hỗ trợ tài chính cho người thu nhập thấp có nguy cơ bị gián đoạn nếu tình trạng đóng cửa kéo dài hơn dự kiến.

Giới chức Lầu Năm góc cho biết đã có kịch bản dự phòng nhằm hạn chế tối đa tác động tới khả năng sẵn sàng chiến đấu, nhưng cũng thừa nhận việc thiếu ngân sách ổn định luôn gây khó khăn cho công tác quản lý dài hạn.

VIỆT LÊ tổng hợp