Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 193/2026/NĐ-CP quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án, tạo hành lang pháp lý thống nhất cho việc lập, thẩm tra và phê duyệt quyết toán đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước sau khi hoàn thành hoặc dừng thực hiện.
Nghị định gồm 5 chương, 31 điều, quy định chi tiết phạm vi, nguyên tắc và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong công tác quyết toán vốn đầu tư, đồng thời bổ sung nhiều nội dung liên quan đến quyết toán dự án thành phần, tiểu dự án, công trình và hạng mục công trình độc lập.
Theo quy định, vốn đầu tư được quyết toán là toàn bộ các khoản chi phí hợp pháp phát sinh trong quá trình thực hiện dự án nhằm đưa công trình vào khai thác, sử dụng hoặc phục vụ việc dừng thực hiện dự án theo quyết định của cấp có thẩm quyền. Các khoản chi phí này bao gồm cả phí, lệ phí, chi phí bảo hiểm, chi phí thẩm tra và phê duyệt quyết toán. Tuy nhiên, tổng giá trị quyết toán phải nằm trong giới hạn tổng mức đầu tư đã được phê duyệt hoặc được điều chỉnh theo quy định của pháp luật.
Nghị định áp dụng đối với các dự án đầu tư công, nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án, nhiệm vụ quy hoạch sử dụng vốn đầu tư công, chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn ngân sách nhà nước khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đầu tư công. Đồng thời, các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài sẽ thực hiện quyết toán theo điều ước quốc tế hoặc quy định chuyên ngành; trường hợp chưa có hướng dẫn riêng thì áp dụng theo Nghị định này.
Một trong những điểm đáng chú ý là quy định cụ thể về quyết toán đối với dự án thành phần và tiểu dự án độc lập. Theo đó, nếu dự án được chia thành các dự án thành phần hoặc tiểu dự án có khả năng vận hành, khai thác độc lập và được phê duyệt đầu tư riêng, mỗi dự án sẽ thực hiện quyết toán như một dự án độc lập. Các dự án đã được phê duyệt quyết toán sẽ không phải thực hiện lại thủ tục này, trừ trường hợp cơ quan có thẩm quyền yêu cầu rà soát lại trong quá trình quyết toán toàn bộ dự án.
Đối với các dự án chuẩn bị đầu tư, Nghị định phân định rõ trách nhiệm quyết toán theo từng trường hợp. Nếu chi phí chuẩn bị đầu tư được bố trí trong tổng mức đầu tư của dự án chính thì việc quyết toán riêng hay quyết toán chung sẽ do người quyết định đầu tư xem xét. Trường hợp được bố trí nguồn vốn riêng, việc quyết toán được thực hiện như một tiểu dự án độc lập. Riêng các dự án chuẩn bị đầu tư không được phê duyệt chủ trương hoặc quyết định đầu tư sẽ được quyết toán theo hình thức dự án dừng thực hiện.
Nghị định cũng dành một chương riêng quy định về quyết toán chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Với các dự án giải phóng mặt bằng được tách thành dự án độc lập, việc quyết toán được thực hiện như một dự án riêng biệt. Đối với các trường hợp còn lại, đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có trách nhiệm lập báo cáo quyết toán trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi tổng hợp vào quyết toán chung của toàn bộ dự án.
Đáng chú ý, Nghị định quy định cơ quan chủ trì thẩm tra quyết toán toàn bộ dự án không phải thẩm tra lại phần chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được phê duyệt trước đó, trừ trường hợp có yêu cầu đặc biệt từ người có thẩm quyền quyết định phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án.
Đối với các công trình hoặc hạng mục công trình độc lập có thể vận hành, khai thác riêng, chủ đầu tư được phép đề xuất thực hiện quyết toán riêng khi cần thiết. Giá trị quyết toán bao gồm chi phí xây dựng, thiết bị, tư vấn và các chi phí liên quan trực tiếp đến công trình hoặc hạng mục đó. Sau khi dự án hoàn thành, các giá trị đã được quyết toán sẽ được tổng hợp vào báo cáo quyết toán chung của toàn dự án.
Nghị định cũng quy định cơ chế xử lý đối với những dự án đã hoàn thành xây dựng và đưa vào sử dụng nhưng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chưa hoàn tất. Trong trường hợp này, chủ đầu tư được phép lập báo cáo quyết toán đối với phần chi phí đã thực hiện để phục vụ công tác thẩm tra, phê duyệt, trong khi phần chi phí phát sinh bổ sung sẽ được quyết toán ở giai đoạn tiếp theo theo quy định hiện hành.
Nghị định số 193/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đối với các dự án đã nộp hồ sơ quyết toán hoặc đã ký hợp đồng kiểm toán độc lập trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, việc quyết toán tiếp tục thực hiện theo quy định tại Nghị định số 254/2025/NĐ-CP về quản lý, thanh toán và quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công.
Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn trân trọng mời doanh nghiệp và người dân dành thời gian THAM GIA KHẢO SÁT “Nhu cầu trải nghiệm và tiêu dùng cuối tuần” nhằm thu thập ý kiến thực tiễn, làm cơ sở xây dựng giải pháp, đề xuất chính sách và phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới cho kinh tế cuối tuần tại TP.HCM.
Sơn Nguyễn
