Tròn 4 năm kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, báo chí Nga và Ukraine dẫn các báo cáo quốc tế cho thấy tổng chi phí phục hồi trong thập niên tới lên tới hàng trăm tỷ USD, trong khi tiến trình này được xem là yếu tố quan trọng tác động tới cấu trúc công nghiệp và chuỗi cung ứng của châu Âu.
Nhiều lĩnh vực chịu thiệt hại nặng
Tờ Ukrainska Pravda dẫn báo cáo chung của Chính phủ Ukraine, Ngân hàng Thế giới và Liên minh châu Âu (EU) công bố cuối năm 2025 cho biết, tổng chi phí phục hồi và tái thiết trong 10 năm tới ước tính khoảng 588 tỷ USD, tăng so với mức 524 tỷ USD trong đánh giá năm trước. Các lĩnh vực chịu thiệt hại lớn nhất gồm nhà ở, giao thông, năng lượng, công nghiệp và nông nghiệp, trong đó riêng nhà ở và hạ tầng giao thông chiếm hơn 150 tỷ USD nhu cầu đầu tư dài hạn.
Theo Bộ Kinh tế Ukraine, ưu tiên chi tiêu công năm 2026 dự kiến khoảng 15 tỷ USD, tập trung vào khôi phục hệ thống điện, giao thông và nhà ở, song Kiev thừa nhận phần lớn nguồn vốn vẫn phụ thuộc vào viện trợ quốc tế và đầu tư tư nhân. Báo Kyiv Independent dẫn các quan chức Ukraine cho biết, quá trình tái thiết được định hướng gắn với cải cách thể chế và tiêu chuẩn EU, bao gồm chuyển đổi năng lượng, số hóa hạ tầng và hiện đại hóa công nghiệp quốc phòng - dân sự lưỡng dụng.
Hiện vấn đề năng lượng tiếp tục làm gia tăng căng thẳng giữa một số nước EU và Ukraine. Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố sẽ ngừng cung cấp điện khẩn cấp cho Ukraine cho đến khi Kiev khôi phục hoạt động của tuyến đường ống dẫn dầu Druzhba vận chuyển dầu Nga sang quốc gia này.
EU cũng đã không đạt được đồng thuận về gói trừng phạt mới nhằm vào Nga, sau khi Hungary phủ quyết đề xuất này. Budapest cũng được cho là đang trì hoãn khoản vay 90 tỷ EUR của EU dành cho Ukraine, đồng thời kêu gọi khôi phục hoạt động đường ống Druzhba.
Tác động dài lâu
Theo Kyiv Independent, các cơ quan hoạch định chính sách EU coi tái thiết Ukraine là một phần của chiến lược củng cố chuỗi cung ứng nội khối, trong bối cảnh châu Âu tìm cách giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài khu vực. Một số sáng kiến được nêu gồm phát triển lưới điện thông minh, năng lượng tái tạo quy mô lớn, hạ tầng giao thông số hóa và vật liệu xây dựng phát thải thấp tại Ukraine, với sự tham gia của các doanh nghiệp Đức, Ba Lan, Pháp và các nước Đông Âu.
Giới phân tích công nghiệp cho rằng thị trường tái thiết Ukraine có thể tạo ra nhu cầu lớn đối với thép, xi măng, thiết bị điện và công nghệ năng lượng, từ đó tác động đến sản xuất công nghiệp châu Âu và phân bổ đầu tư giữa Tây và Đông Âu. Trong khi đó, RIA Novosti dẫn các chuyên gia năng lượng cảnh báo môi trường đầu tư vẫn chịu rủi ro do tình hình an ninh và hạ tầng bị gián đoạn. Các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống điện và logistics được cho là làm suy giảm sản xuất công nghiệp Ukraine, trong một số kịch bản có thể khiến sản lượng công nghiệp giảm mạnh và hạn chế tăng trưởng kinh tế.
Nga hiện kiểm soát các khu vực Crimea, Sevastopol, Lugansk, một phần tỉnh Donetsk, Zaporizhia, Kherson, vùng Donbas và đang yêu cầu Kiev từ bỏ toàn bộ tỉnh Donetsk ở miền Đông như một điều kiện của thỏa thuận ngừng bắn. Hãng thông tấn TASS của Nga ngày 24-2 dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước này - bà Maria Zakharova, cho rằng, việc giải quyết cuộc xung đột cần tính đến các lợi ích mà Moscow coi là chính đáng, đồng thời khẳng định Nga tiếp tục duy trì đối thoại với các đối tác liên quan nhằm xây dựng một cấu trúc an ninh cho khu vực Á - Âu mang tính bình đẳng và không thể chia cắt.
Trong bài phát biểu qua video nhân 4 năm kể từ khi bùng phát xung đột tại Ukraine, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định Ukraine muốn đạt được nền hòa bình bền vững, lâu dài, giữ được chủ quyền và danh dự quốc gia.
VIỆT ANH tổng hợp
