Góp ý sửa đổi Luật An toàn thực phẩm (ATTP), các đại biểu cho rằng cần siết quản lý thực phẩm theo chuỗi trên nền tảng dữ liệu thống nhất, tổ chức bộ máy quản lý ATTP cấp địa phương phù hợp thực tiễn.
Ngày 29-5, Báo Pháp Luật TPHCM tổ chức tọa đàm “Góp ý sửa đổi Luật An toàn thực phẩm (ATTP): Chặn thực phẩm bẩn từ gốc” với mục tiêu góp thêm tiếng nói thực tiễn, hướng đến xây dựng hành lang pháp lý hiệu quả và khả thi hơn.
Tại tọa đàm, ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM cho biết, thành phố hiện có 1 vùng và 285 cơ sở chăn nuôi được công nhận an toàn dịch bệnh động vật trên cạn.
Ngành thú y có vai trò quan trọng trong kiểm soát thực phẩm từ gốc thông qua kiểm dịch động vật trước vận chuyển, kiểm soát giết mổ, giám sát dịch bệnh và cảnh báo sớm nguy cơ mất ATTP.
Tuy nhiên, nhiều điểm giết mổ nhỏ lẻ hiện chưa lưu trữ thông tin động vật đầu vào, chưa có hệ thống nhận diện và truy xuất nguồn gốc.
Dữ liệu giữa các khâu chăn nuôi, vận chuyển, giết mổ và phân phối cũng chưa được kết nối đồng bộ, gây khó khăn khi truy xuất và xử lý sự cố.
Trước thực tế trên, Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM đề xuất thành phố ban hành quy hoạch hệ thống giết mổ đến năm 2030 theo hướng giảm dần cơ sở nhỏ lẻ, phát triển cơ sở giết mổ tập trung đạt chuẩn.
Góp ý tại tọa đàm, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TPHCM thẳng thắn nêu quan điểm, thị trường thực phẩm đang thay đổi rất nhanh với sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và chuỗi cung ứng đa nền tảng.
Tuy nhiên, dữ liệu quản lý hiện còn phân tán, truy xuất nguồn gốc hạn chế, công tác hậu kiểm và phối hợp liên ngành chưa đồng bộ.
Do đó, bà đề nghị, mô hình quản lý ATTP tại Việt Nam cần xây dựng theo hướng hiện đại hơn trên nền tảng dữ liệu quốc gia thống nhất, quản lý theo rủi ro và phối hợp liên ngành thực chất.
Đối với đề xuất của Bộ Y tế về phương án thành lập Sở ATTP tại cấp tỉnh, thành phố, bà Chi cho rằng, Sở ATTP là mô hình phù hợp với các đô thị lớn như TPHCM, nơi có mật độ sản xuất, tiêu dùng thực phẩm rất cao, thực tiễn đã triển khai.
Tuy nhiên, ở nhiều địa phương khác, mô hình này cần được đánh giá kỹ để đảm bảo tính ổn định và phù hợp.
Ngoài ra, đại diện Hiệp hội Lương thực thực phẩm TPHCM đề nghị, Luật ATTP sửa đổi cần chuyển mạnh từ tư duy tiền kiểm sang quản lý theo rủi ro và hậu kiểm hiện đại hơn.
Khi đó, doanh nghiệp tuân thủ tốt được tạo điều kiện thuận lợi, còn các trường hợp vi phạm phải xử lý nghiêm.
Ông Đinh Đức Thọ, Phó Tổng Biên tập báo Pháp Luật TPHCM bày tỏ, việc sửa đổi Luật ATTP lần này được kỳ vọng là một cơ hội để tái cấu trúc tư duy quản lý với tinh thần “chặn thực phẩm bẩn từ gốc”.
Trong đó, cần chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa rủi ro, từ kiểm tra dàn trải sang quản lý theo chuỗi và theo mức độ nguy cơ, từ quản lý phân tán sang phối hợp hiệu quả, rõ trách nhiệm và thực chất hơn.
Tại tọa đàm, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở ATTP TPHCM nhận định, dự thảo sửa đổi Luật ATTP đang tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn: Hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về ATTP; Quản lý ATTP theo chuỗi giá trị; Phòng ngừa việc sử dụng các chất đưa vào sản xuất, chế biến thực phẩm thành các chất sử dụng sai mục đích, dễ bị lạm dụng; Ưu đãi đầu tư phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm.
Theo bà Lan, khoảng trống lớn nhất hiện nay của Luật ATTP và các quy định liên quan nằm ở việc hệ thống quản lý còn phân tán, thiếu đồng bộ, trong khi thị trường thực phẩm nhỏ lẻ, chợ tự phát và kinh doanh không phép vẫn rất phổ biến.
Nhiều quy định vẫn nặng về tiền kiểm, thủ tục hồ sơ và giấy tờ, trong khi khâu hậu kiểm – tức kiểm tra thực tế trên thị trường – lại chưa đủ mạnh.
GIAO LINH
