Bắt đầu từ năm 2026, Liên hoan Truyện tranh Pháp ngữ, do Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp một số đơn vị xuất bản trong nước tổ chức, sẽ được diễn ra thường niên tại TPHCM. Đây được coi là một cuộc tiếp sức quý giá cho truyện tranh Việt Nam hiện nay.
Định kiến được phá vỡ
Thập niên 90 của thế kỷ trước, rất nhiều bộ truyện tranh nổi tiếng từ châu Âu được xuất bản tại Việt Nam như: Những cuộc phiêu lưu của Tintin, Lucky Luke, Xì Trum, Astérix…; tiếp đó là cuộc đổ bộ của những bộ truyện tranh đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…
Tuy nhiên, dù truyện tranh chiếm một tỷ trọng ngày một lớn trong thị trường xuất bản thì vẫn còn không ít những định kiến dành cho loại hình được xem là nghệ thuật thứ 9 này. Chị Thân Trọng Thanh Quỳnh, đồng sáng lập Du Bút Books - đơn vị chuyên xuất bản truyện tranh của các tác giả Việt, cho biết, khi đó nhiều phụ huynh thường cho rằng, đọc truyện tranh là vô bổ và không có giá trị bằng sách văn học. “Khi bắt đầu làm truyện tranh, chúng tôi gặp rất nhiều thử thách và khó khăn. Tuy nhiên, trong khoảng 10 năm qua, tôi cảm thấy vui và may mắn khi được chứng kiến sự thay đổi tích cực về cái nhìn của người Việt Nam đối với truyện tranh”, chị Thanh Quỳnh cho biết.
Đồng quan điểm, họa sĩ Nguyễn Thành Phong, đồng sáng lập Phong Dương Comic, cũng cho rằng, thế hệ 8X như anh lớn lên trong các định kiến về truyện tranh từ phụ huynh, thậm chí có người phải đọc truyện tranh một cách lén lút. Ở thời điểm này, truyện tranh đã được đón nhận rộng rãi ở Việt Nam. Đặc biệt, khi thế hệ 8X lớn lên, bắt đầu làm cha làm mẹ thì định kiến về truyện tranh đã biến mất, các phụ huynh đã cởi mở và cho phép con đọc truyện tranh, thậm chí là cùng đọc với con.
Họa sĩ Nguyễn Thành Phong lấy dẫn chứng từ trường hợp của tác giả truyện tranh Clément Baloup. Sinh ra trong gia đình có bố là người Việt Nam, mẹ là người Pháp. Năm 2025, NXB Kim Đồng ấn hành bộ truyện tranh Ký ức kiều bào, nói về những mảnh ghép cuộc đời của một thế hệ người Việt xa xứ. Từ đó, họa sĩ Nguyễn Thành Phong cho rằng: “Bộ truyện tranh của tác giả Clément Baloup không chỉ mang tính giải trí, nó còn giúp độc giả trẻ Việt Nam cả trong và ngoài nước, hiểu về lịch sử của cha ông mình trong quá khứ. Đây là điều vô cùng ý nghĩa mà truyện tranh mang lại”.
Tín hiệu tích cực
Ông Etienne Ranaivoson, Tổng Lãnh sự Pháp tại TPHCM, cho biết, Liên hoan Truyện tranh Pháp ngữ lần thứ nhất mới đây xuất phát từ một mục tiêu rõ ràng và thiết thực: đồng hành cùng sự phát triển của ngành truyện tranh tại Việt Nam. “Tôi tin chắc rằng, những cuộc gặp gỡ và trao đổi này sẽ mở đường cho những hợp tác và phát triển của truyện tranh Việt Nam trong tương lai”, ông Etienne Ranaivoson cho biết.
Bên cạnh trợ lực từ bên ngoài, đội ngũ thực hiện truyện tranh ở Việt Nam hiện nay cũng cho thấy những tín hiệu tích cực. Sau 2 lần diễn ra, cuộc thi sáng tác truyện tranh do Viện Pháp tại Việt Nam, NXB Kim Đồng và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức, đã tìm và vinh danh những gương mặt họa sĩ trẻ tiềm năng, có thể kể đến: Trần Khắc Khoan (giải nhất mùa 1), Trương Hoàng Ngọc Anh (giải nhất mùa 2), Cao Hoàng Anh Thư, Lê Trung Tiến, Phạm Thị Đào, Trần Thảo Nguyên, Nguyễn Thị Thu Hoài… Bên cạnh đó, truyện tranh hiện cũng đã mở rộng đề tài sang lứa tuổi trưởng thành với những thể loại đa dạng, phong phú như hình sự, phi hư cấu, kinh dị/tâm linh, khoa học viễn tưởng…
Theo họa sĩ Tạ Huy Long của NXB Kim Đồng, hiện cái nhìn của các bạn trẻ về truyện tranh, nhất là phương pháp thể hiện, cách kể chuyện đã chuyên nghiệp hơn rất nhiều. Ngoài ra, những vấn đề mà các bạn quan tâm không còn dừng ở những ngây thơ, hồn nhiên mà đã chạm đến những đề tài gai góc trong xã hội. Đặc biệt, ngoài những kiến thức về truyện tranh được học ở trường lớp thì họ còn dễ dàng tiếp cận các nguồn từ internet hay đọc tác phẩm trực tiếp từ nước ngoài. Đó là điều có ý nghĩa tích cực trong việc thúc đẩy thị trường truyện tranh Việt Nam song hành với những xu thế của thế giới.
HỒ SƠN
