Thời gian gần đây, Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng phẫu thuật liên tiếp 3 trường hợp u ổ bụng ở trẻ nhỏ, trong đó có những bệnh nhi mới vài tháng tuổi. Điểm chung đáng lo ngại là các khối u đều được phát hiện khi đã phát triển lớn, thậm chí di căn.
Những khối u nguy hiểm ở trẻ
2 ngày gần đây, Khoa Ngoại, Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng tiếp nhận và điều trị 3 trường hợp u ổ bụng ở trẻ em đến từ Quảng Ngãi. Em D.N.T.L. (14 tháng tuổi) mắc u nguyên bào thận; em N.K.H. (4 tuổi) mắc u nguyên bào thần kinh và em D.N.B.N. (5 tháng tuổi) bị u quái ổ bụng.
Tất cả các trường hợp đều được phát hiện khi tuổi còn nhỏ nhưng khối u đã phát triển lớn hoặc đã di căn.
U nguyên bào thận là khối u thận ác tính phổ biến nhất ở trẻ, chiếm khoảng 5–7% các ca ung thư nhi, độ tuổi thường gặp từ 2 đến 5 tuổi. U nguyên bào thần kinh xuất phát từ hệ thần kinh giao cảm, chiếm khoảng 7% - 10% ung thư trẻ em, có tỷ lệ tử vong cao, xuất hiện ở ổ bụng, ngực hoặc cổ. Trong khi đó, u quái ổ bụng có thể lành tính hoặc ác tính, thường diễn tiến âm thầm nên khó nhận biết sớm.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, điểm chung của các loại u này là nằm sâu trong ổ bụng, khiến việc phát hiện ở giai đoạn đầu gặp nhiều khó khăn. Triệu chứng thường không rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường.
Chính vì vậy, nhiều trẻ chỉ được đưa đến bệnh viện khi khối u đã lớn, gây chèn ép cơ quan lân cận hoặc thậm chí di căn.
Nhiều trường hợp vừa qua, khi nhập viện, khối u ở các bệnh nhi đều đã có kích thước lớn, làm tăng độ phức tạp của phẫu thuật và ảnh hưởng đến quá trình điều trị lâu dài.
Đừng chủ quan với những dấu hiệu nhỏ
Theo BS CKII Nguyễn Phi Phong, Trưởng khoa Ngoại, Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, một trong những nguyên nhân khiến nhiều ca bệnh phát hiện muộn là tâm lý chủ quan của phụ huynh. Không ít phụ huynh vẫn cho rằng trẻ nhỏ ít mắc bệnh nghiêm trọng nên bỏ qua các biểu hiện ban đầu.
Thực tế, u ổ bụng ở trẻ em có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Nhiều trường hợp gần như không có triệu chứng rõ rệt cho đến khi bệnh đã nặng.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Phong, vẫn có những dấu hiệu cảnh báo mà phụ huynh cần lưu ý như: bụng to bất thường, sờ thấy khối cứng; đau bụng kéo dài hoặc tái diễn; trẻ ăn kém, nhanh no, sụt cân; nôn ói không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, da xanh xao.
Nếu phát hiện sớm, nhiều bệnh lý u ở trẻ em có thể điều trị hiệu quả, thậm chí bảo tồn được cơ quan và giảm nguy cơ biến chứng. Ngược lại, khi bệnh đã tiến triển, việc điều trị thường phải phối hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, kéo dài thời gian và ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của trẻ.
Từ thực tế điều trị, các bác sĩ bệnh viện khuyến cáo phụ huynh nên cho trẻ khám sức khỏe định kỳ, không chủ quan trước bất kỳ dấu hiệu bất thường nào và cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa khi có nghi ngờ. Bởi việc trì hoãn có thể khiến bỏ lỡ “thời điểm vàng” trong điều trị. Sự chủ động của gia đình chính là “lá chắn” quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe và tương lai của trẻ.
XUÂN QUỲNH
