Đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và Uganda đang thu hút sự chú ý đặc biệt của giới y tế do nguyên nhân gây bệnh là biến thể Bundibugyo - một chủng hiếm gặp của virus Ebola, từng chỉ xuất hiện vài lần kể từ khi được phát hiện lần đầu vào năm 2007.

Theo các cơ quan y tế châu Phi, ổ dịch bùng phát tại tỉnh Ituri ở miền Đông Congo và nhanh chóng lan sang một số khu vực lân cận. Tính đến thời điểm hiện tại, đã có tổng cộng 336 ca nghi nhiễm và 88 ca tử vong tại Congo và Uganda.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã tuyên bố dịch Ebola bùng phát tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và Uganda là “tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng toàn cầu”.

Khác với chủng Zaire thường chiếm ưu thế trong các đợt bùng phát dịch Ebola trước đây tại Congo, Bundibugyo là một biến thể hiếm và ít được nghiên cứu hơn. Đây mới chỉ là lần thứ 3 biến thể này được ghi nhận gây dịch lớn, sau các đợt bùng phát năm 2007–2008 tại Uganda và năm 2012 tại Congo.

Theo WHO, dữ liệu thu thập được cho đến nay cho thấy một đợt bùng phát tiềm tàng lớn hơn nhiều so với những gì hiện đang được phát hiện và báo cáo. Các chuyên gia cho rằng đây không phải là chủng bệnh truyền nhiễm mạnh nhất, nhưng tỷ lệ tử vong cao vì các ca bệnh hiện tại tập trung ở những khu vực thiếu nguồn lực.

Yếu tố khiến đợt bùng phát lần này đặc biệt đáng lo ngại là sự kết hợp giữa chủng hiếm gặp Bundibugyo và điều kiện địa lý phức tạp tại vùng Ituri - khu vực hẻo lánh, giao thông hạn chế và nằm cách thủ đô Kinshasa hơn 1.000km.

Do chưa có vaccine hoặc thuốc đặc trị được phê duyệt cho biến thể Bundibugyo, công tác kiểm soát chủ yếu dựa vào giám sát dịch tễ, cách ly ca nghi nhiễm và truy vết người tiếp xúc. Điều này khiến năng lực ứng phó phụ thuộc lớn vào điều kiện hạ tầng y tế và nguồn lực tại chỗ.

HẠNH CHI