Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ liên quan đến phương án đầu tư tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, trong đó nhấn mạnh cần phải làm rõ cơ chế thanh toán khi xem xét chuyển một phần dự án sang hình thức đối tác công tư (PPP).
Theo quy hoạch, tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum được giao cho UBND tỉnh Quảng Ngãi làm cơ quan chủ quản, triển khai theo hình thức đầu tư công và đã được đưa vào danh mục công trình trọng điểm quốc gia. Hiện địa phương đang tiến hành lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Trong quá trình chuẩn bị, Tập đoàn Sun Group đã đề xuất đầu tư đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen dài khoảng 82 km theo hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) thuộc mô hình PPP. Đoạn tuyến này dự kiến được xây dựng với quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư khoảng 25.100 tỷ đồng.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị Chính phủ cho phép chuyển đổi hình thức đầu tư đoạn tuyến này từ đầu tư công sang PPP trong giai đoạn 2025 - 2029. Phương án đề xuất là sử dụng một phần vốn ngân sách Trung ương, phần còn lại thanh toán cho nhà đầu tư bằng quỹ đất địa phương.
Trong khi đó, đoạn Măng Đen - Đắk Hà dài khoảng 54 km vẫn được giữ nguyên phương án đầu tư công, với tổng mức vốn gần 18.900 tỷ đồng, dự kiến triển khai giai đoạn 2026 - 2030.
Góp ý về đề xuất trên, Bộ Tài chính cho rằng phương án đầu tư theo hợp đồng BT hiện chưa làm rõ cơ chế thanh toán. Cụ thể, đề xuất của địa phương về việc sử dụng 50% vốn ngân sách Trung ương và phần còn lại bằng quỹ đất chưa có sự thống nhất với phía nhà đầu tư, vốn chưa đưa ra phương án cụ thể.
Vì vậy, Bộ Tài chính đề nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi và nhà đầu tư cần thống nhất rõ hình thức đầu tư, nguồn vốn và phương thức thanh toán, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả và hạn chế nguy cơ thất thoát, lãng phí.
Dưới góc độ quản lý chuyên ngành, Bộ Xây dựng đánh giá việc chuyển một phần dự án sang hình thức PPP là phù hợp với chủ trương huy động nguồn lực xã hội, trong bối cảnh ngân sách nhà nước đang phải ưu tiên cho nhiều dự án hạ tầng trọng điểm khác.
Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý yêu cầu từ Chỉ thị số 12/2026 của Thủ tướng về tăng cường hiệu quả công tác đấu thầu, trong đó nhấn mạnh chỉ triển khai các dự án BT khi thực sự cần thiết, hiệu quả và không có phương án đầu tư thay thế phù hợp. Trường hợp sử dụng quỹ đất để thanh toán, cần xác định rõ giá trị, vị trí và đảm bảo phù hợp quy hoạch nhằm tránh phát sinh tranh chấp.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng xem xét chấp thuận về nguyên tắc cho phép UBND tỉnh Quảng Ngãi nghiên cứu triển khai dự án theo đề xuất. Đồng thời, địa phương cần phối hợp với nhà đầu tư đánh giá toàn diện phương án PPP so với các hình thức khác, bảo đảm lựa chọn phương án tối ưu, minh bạch và hiệu quả.
Trong trường hợp phương án đầu tư được xác định khả thi, UBND tỉnh Quảng Ngãi sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện thủ tục đầu tư theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm tiến độ và chất lượng dự án.
Văn Hùng
