Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi Luật Nhà ở, trong đó đề xuất kiểm soát chặt hoạt động mua bán, chuyển nhượng nhà ở xã hội nhằm bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng.

Theo nội dung dự thảo, sau thời hạn 5 năm sử dụng, người sở hữu nhà ở xã hội khi có nhu cầu chuyển nhượng sẽ không còn được tự do giao dịch theo cơ chế thị trường như hiện nay. Thay vào đó, việc mua bán chỉ được thực hiện với các đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội theo quy định.

Hiện hành, Luật Nhà ở 2023 cho phép người mua nhà ở xã hội sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính và được cấp giấy chứng nhận có thể bán lại sau 5 năm mà không bị giới hạn đối tượng nhận chuyển nhượng. Tuy nhiên, theo cơ quan soạn thảo, quy định này đang làm suy giảm quỹ nhà ở xã hội khi nhiều căn hộ sau thời gian này được giao dịch như nhà ở thương mại, không còn phục vụ đúng nhóm người có nhu cầu hỗ trợ.

Trong bối cảnh quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội còn hạn chế, trong khi nhu cầu của người thu nhập thấp tại đô thị vẫn ở mức cao, việc điều chỉnh chính sách được kỳ vọng sẽ giúp duy trì nguồn cung và nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ nhà ở.

Dự thảo cũng hướng tới mục tiêu hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách để đầu cơ, trục lợi, đồng thời tạo thêm cơ hội tiếp cận nhà ở cho các đối tượng thực sự có nhu cầu.

Bên cạnh quy định về chuyển nhượng, Bộ Xây dựng cũng đề xuất bổ sung các nội dung liên quan đến quản lý, sử dụng nhà ở xã hội nhằm tránh tình trạng cho thuê, cho mượn hoặc sử dụng sai mục đích. Trường hợp người mua, thuê mua không còn nhu cầu sử dụng, có thể chấm dứt hợp đồng và hoàn trả lại nhà cho cơ quan quản lý.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề cập việc hoàn thiện cơ chế xác định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội theo hướng minh bạch, phù hợp với chi phí đầu tư, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho chủ đầu tư trong quá trình triển khai dự án.

Bộ Xây dựng cho biết việc sửa đổi quy định lần này nhằm bảo đảm cân bằng giữa mục tiêu an sinh xã hội và hiệu quả sử dụng nguồn lực, góp phần phát triển bền vững thị trường nhà ở xã hội trong thời gian tới.

Văn Sơn