Ngày 22-5, tại Hà Nội, Vietnam Security Summit 2026 diễn ra với chủ đề “Bảo vệ tương lai số trong thế giới hậu lượng tử và AI”. Sự kiện do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và IEC Group phối hợp Vietnam Airlines tổ chức.

Báo cáo tại sự kiện cho biết, những năm gần đây, chuyển đổi số, AI và điện toán đám mây đang tái định hình nền kinh tế số toàn cầu. Đáng chú ý, AI tạo ra “tác động kép” đối với an toàn thông tin. AI giúp các tổ chức tăng tốc phát hiện mối đe dọa, tự động hóa vận hành và tối ưu phân tích dữ liệu. Ở chiều ngược lại, AI cũng bị lợi dụng để thực hiện các chiến dịch lừa đảo (phishing), mã độc tống tiền (ransomware) và giả mạo danh tính với mức độ ngày càng tinh vi.

Cùng với thách thức từ AI, sự phát triển của điện toán lượng tử đặt ra yêu cầu các quốc gia, doanh nghiệp khẩn trương xây dựng chiến lược phòng thủ mới, sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mật mã hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography).

Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, nhấn mạnh công nghệ lượng tử đang đặt ra thách thức mới đối với các hệ thống bảo mật truyền thống. Nhiều phương thức mã hóa hiện nay có nguy cơ không còn bảo đảm an toàn trước năng lực xử lý của điện toán lượng tử. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là ứng phó với nguy cơ trước mắt, mà còn phải chủ động chuẩn bị năng lực bảo vệ an ninh mạng cho giai đoạn tiếp theo.

Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng, Bộ Quốc phòng, cho biết trước đây các cuộc tấn công mạng chủ yếu nhằm phá hoại hoặc trục lợi tài chính nhỏ lẻ. Hiện nay, nhiều nhóm tấn công đã sử dụng AI, khai thác lỗ hổng zero-day, tấn công chuỗi cung ứng hoặc âm thầm cài mã độc trong thời gian dài trước khi kích hoạt.

Mục tiêu của nhiều cuộc tấn công không còn chỉ là đánh cắp dữ liệu, mà còn hướng tới làm gián đoạn dịch vụ thiết yếu, chiếm quyền điều khiển hệ thống, phá hoại hạ tầng và gây mất niềm tin xã hội.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, một quốc gia không thể bảo đảm chủ quyền số nếu phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nước ngoài. Do đó, cần từng bước phát triển các nền tảng trong nước, thúc đẩy sản phẩm an ninh mạng "Make in Vietnam", xây dựng trung tâm dữ liệu trong nước và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ.

Không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời của chủ quyền quốc gia. Bảo đảm an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu quốc gia không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ ổn định chính trị, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh quốc gia trong thời đại số.

Tại sự kiện, các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước giới thiệu nhiều giải pháp bảo mật mới. Trong đó, FPT trình diễn hệ sinh thái giải pháp an ninh mạng “Made by FPT” ứng dụng AI - AI-powered Cyber Security, với bộ giải pháp bảo mật FPT.EagleEye và giải pháp định danh điện tử FPT.eID, hỗ trợ tổ chức nâng cao năng lực giám sát, chống giả mạo, phát hiện và ứng cứu sự cố theo thời gian thực.

Ông Nguyễn Xuân Việt, Giám đốc Khối Dịch vụ công nghệ mới FPT IS, Tập đoàn FPT, cho biết với định hướng làm chủ công nghệ, khung bảo mật toàn diện theo mô hình 5 cấp độ trưởng thành AI của FPT giúp các tổ chức vừa hướng tới làm chủ AI, vừa có quy trình bảo mật chuẩn hóa và hệ thống bảo mật, phục hồi chủ động trong bối cảnh mới.

TRẦN BÌNH