"Anh hùng Đồng Đen - Rạng danh Vĩnh Lộc" (NXB Tổng hợp TPHCM) là ấn phẩm do nhà báo Nguyễn Tý và Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Vĩnh Lộc (TPHCM) Thái Thành Tâm cùng biên soạn và thực hiện, giúp bạn đọc hiểu thêm về một con người, một vùng đất bất khuất trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Chiến sĩ Nguyễn Văn Kịp (tức Đồng Đen) sinh năm 1939, quê xã Vinh Lộc (nay là xã Vĩnh Lộc, TPHCM). Nhập ngũ tháng 8-1958, từ đó cho đến lúc hy sinh, ông liên tục hoạt động trong nội thành Sài Gòn.
Trong vòng 9 năm, Anh hùng Đồng Đen đã chiến đấu 83 trận, diệt 153 tên địch, phá hủy 25 máy bay, 15 xe quân sự. Đặc biệt, trong trận tập kích sân bay Tân Sơn Nhất lần thứ hai vào ngày 21-11-1966, là cán bộ tiểu đoàn, Nguyễn Văn Kịp trực tiếp dẫn một tổ trinh sát đi nắm tình hình địch và sau đó đã chỉ huy đơn vị phối hợp với đơn vị bạn chiến đấu, phá hủy 3 kho bom lớn, 74 máy bay...
Được bố cục thành 3 phần, gồm: Quê hương, Anh hùng Đồng Đen và những trận đánh đi vào huyền thoại và Ký ức người ở lại, ấn phẩm Anh hùng Đồng Đen - Rạng danh Vĩnh Lộc không chỉ tái hiện cuộc đời và sự nghiệp cách mạng cao cả của Anh hùng Đồng Đen, mà lịch sử của xã Vĩnh Lộc từ xa xưa cho đến nay cũng được hiện lên đầy sinh động.
Nơi đó, ngoài Anh hùng Đồng Đen còn có rất nhiều người con anh dũng, kiên cường, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp giành độc lập cho dân tộc như Trần Thị Sáu, Phan Thị Tài, Trương Văn Mẫn, Nguyễn Thị Bưa…
Chính trên mảnh đất Vĩnh Lộc ấy đã diễn ra nhiều trận đánh của lực lượng vũ trang trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trở thành “Địa chỉ đỏ” về lòng yêu nước, của tinh thần “Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ" mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến năm 1946.
Từ ngày 1-7-2025, cả nước bắt đầu thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, đã có nhiều thay đổi không chỉ về không gian địa lý, mà cả về văn hóa, lịch sử ở mỗi vùng đất.
Chính vì vậy, việc ra đời ấn phẩm Anh hùng Đồng Đen - Rạng danh Vĩnh Lộc là điều cần thiết và cần được nhân rộng ở nhiều địa phương. Bởi chính từ những ấn phẩm có tính “địa chí” như vậy, sẽ là cách kết nối quá khứ với hiện tại, để lịch sử về một con người, một vùng đất tiếp tục được sống mãi trong lòng người Việt hôm nay và mai sau.
QUỲNH YÊN
