Tết là dịp để sum vầy, nhưng đây cũng là thời điểm các vụ ngộ độc thực phẩm và rượu bia có xu hướng gia tăng đột biến. Theo các chuyên gia y tế, bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm sạch, cách bảo quản và chế biến đúng chuẩn cũng đóng vai trò quyết định đến sự an toàn của cả gia đình, đặc biệt là trẻ nhỏ và người có bệnh nền.

Cẩn trọng ngộ độc rượu

Những ngày đầu tháng 2, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa (TPHCM) tiếp nhận 49 người nhập viện lần lượt trong tình trạng đau bụng dữ dội, tiêu chảy, nôn ói… Khai thác bệnh sử ghi nhận, các bệnh nhân đều là nhân viên của một ngân hàng tham gia tiệc tất niên vào ngày 31-1. Thức ăn trong buổi tiệc do nhà hàng G.M. (xã Xuyên Mộc, TPHCM) cung cấp, gồm nhiều món như: ốc hương, gỏi sứa tôm mực, gà ta hấp nấm đông cô cải xanh, bánh tét, củ kiệu, tôm càng, lẩu cá… Sau khi điều trị ổn định, hầu hết người bệnh được xuất viện và theo dõi tại nhà. Kết quả cấy một số mẫu bệnh phẩm ghi nhận sự hiện diện của vi khuẩn E.coli.

Mới đây, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Đồng Tháp báo cáo Cục ATTP (Bộ Y tế) về vụ việc nghiêm trọng, nghi ngờ ngộ độc rượu khiến 2 người tử vong. Theo đó, ngày 29-1, một nhóm bạn 5 người cùng uống rượu tại nhà anh N.V.S. (55 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Tháp). Ngày hôm sau, cả 5 người có dấu hiệu mệt mỏi, choáng váng và được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) cấp cứu. Mặc dù các y bác sĩ nỗ lực cứu chữa nhưng 2 nạn nhân không qua khỏi. Tại hiện trường, cơ quan chức năng ghi nhận có một bình rượu ngâm quả mỏ quạ, 2 chai rượu ngâm nấm linh chi.

Theo các chuyên gia y tế, một trong những nguy cơ đáng lo ngại nhất về ngộ độc thực phẩm trong dịp tết là việc lạm dụng rượu bia. Bên cạnh nguy cơ ngộ độc methanol (cồn công nghiệp) có thể gây tử vong, việc uống rượu quá mức cũng gây hại cho sức khỏe. Ngoài ra, tích trữ nhiều thực phẩm tươi sống nhưng bảo quản không đúng cách, quá hạn sử dụng, đều tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe.

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở ATTP TPHCM, khuyến cáo người dân chỉ nên mua thực phẩm vừa đủ dùng, tránh lãng phí và rủi ro cho sức khỏe; lựa chọn các cơ sở có giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP như các siêu thị, cửa hàng tiện lợi, chợ đầu mối… Đối với thực phẩm bao gói sẵn hoặc chế biến sẵn, cần kiểm tra bao bì còn nguyên vẹn, có nhãn mác tiếng Việt, còn hạn sử dụng, kiểm tra tem nhập khẩu đối với hàng ngoại nhập.

Thận trọng với thức ăn không rõ nguồn gốc

TS-BS Trần Quốc Cường, phụ trách khoa Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), bày tỏ lo ngại về nguy cơ mất ATTP từ thức ăn đường phố khi người dân du xuân hoặc tham gia các lễ hội. Nhiều món ăn vặt hấp dẫn trên đường phố như bánh tráng nướng, lạp xưởng và xúc xích nướng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không đảm bảo vệ sinh, không nguồn gốc xuất xứ, chế biến không an toàn. “Vì thế, khi đi chơi tết, mỗi gia đình nên chuẩn bị sẵn thức ăn hoặc lựa chọn các quán ăn, nhà hàng uy tín, sạch sẽ; thận trọng với món ăn không rõ nguồn gốc, có dấu hiệu bảo quản sai cách, không an toàn”, TS-BS Trần Quốc Cường lưu ý.

Còn theo BS-CK2 Phạm Hoàng Minh Khôi, khoa Nội 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 TPHCM, gần đây, các cơ sở y tế tiếp nhận nhiều trẻ em bị ngộ độc thực phẩm với nhiều mức độ từ nôn ói, tiêu chảy đến mất nước, rối loạn điện giải. Đặc biệt, nhóm trẻ dưới 5 tuổi sẽ dễ mất nước, rối loạn điện giải nhanh hơn người lớn khi bị ngộ độc thực phẩm, nguy cơ diễn tiến nặng nếu xử trí chậm. Vì thế, phụ huynh cần nhận biết, xử trí đúng khi trẻ có dấu hiệu của ngộ độc thực phẩm, đưa đến bệnh viện thăm khám để được tư vấn và xử trí kịp thời.

BS Phạm Hoàng Minh Khôi nhấn mạnh, mỗi gia đình cần duy trì thói quen giúp phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm: Rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; ăn chín, uống sôi, không ăn đồ sống hoặc tái, thực phẩm không rõ nguồn gốc hoặc hết hạn; không ăn đồ hâm đi hâm lại nhiều lần; dụng cụ chế biến cần riêng biệt giữa thực phẩm sống và chín.

Theo TS-BS Trần Quốc Cường, phụ trách khoa Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện Thống Nhất, nhiều món ăn ngày tết thường dư thừa năng lượng, đạm, đường và cồn. Điều này rất đáng lo ngại với người mắc bệnh nền như thừa cân béo phì, đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh thận mạn, bệnh gút… Do đó, người bệnh phải chú ý tuân thủ lời khuyên của bác sĩ về dinh dưỡng, tránh ăn thực phẩm không tốt với bệnh lý của mình, duy trì vận động, theo dõi đường huyết, huyết áp. Đối với trẻ em, cần hạn chế bánh kẹo, nước ngọt, hạn chế ăn bên ngoài.

MINH KHUÊ