Theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam có hơn 10 triệu người mắc bệnh thận mạn (chiếm khoảng 12.8% dân số trưởng thành). Số người tử vong do bệnh thận mạn đứng thứ 8 trong số 10 nguyên nhân hàng đầu. Hiện có hơn 90% người mắc chưa biết tình trạng bệnh.
Thông tin trên vừa được đưa ra tại hội thảo "Tăng cường phòng chống và quản lý bệnh thận tại Việt Nam" do Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và đánh giá kinh tế y tế (HERAC) tổ chức.
Tại hội thảo, các chuyên gia cho biết, bệnh thận mạn hiện đang là một vấn đề sức khỏe toàn cầu, gây ảnh hưởng tới hơn 840 triệu người trên thế giới.
Bệnh khởi nguồn từ tổn thương tại mạch thận, cầu thận, ống – mô kẽ và đường tiết niệu. Các yếu tố nguy cơ phổ biến gồm đái tháo đường, tăng huyết áp, tuổi cao, bệnh tim mạch, tiền sử tổn thương thận cấp, tiền sử gia đình mắc bệnh thận mạn, hút thuốc, béo phì, sử dụng kéo dài thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)...
Bệnh thận mạn được dự báo sẽ trở thành nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 5 toàn cầu vào năm 2050 nếu không có hành động hiệu quả nào được đưa ra.
Tại Việt Nam, bệnh thận mạn gây gánh nặng kinh tế rất lớn, đặc biệt ở giai đoạn cuối cần lọc máu chu kỳ. Chi phí điều trị cho một ca bệnh thận mạn trung bình 9,6–22,5 triệu đồng/tháng, tương đương 6–7 lần lương tối thiểu và phần chi phí phải tự chi trả có thể chiếm tới 80% thu nhập hộ gia đình cận nghèo. Chi phí điều trị trực tiếp cho người bệnh chạy thận nhân tạo khoảng 130 triệu đồng/năm, trong đó chi phí chạy thận chiếm gần 60% tổng chi phí... cho thấy gánh nặng lớn đồng thời lên người bệnh và Quỹ bảo hiểm y tế.
Ở giai đoạn cuối, tỷ lệ tử vong sau 5 năm ở nhóm chạy thận lên đến khoảng 50%.
Các chuyên gia đề xuất nhiều giải pháp dự phòng, phát hiện sớm và quản lý bệnh thận mạn như: chuẩn hóa sàng lọc chủ động, sử dụng bộ câu hỏi tính toán nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính (SCORED CKD), que thử nhanh protein niệu; tăng chỉ định xét nghiệm độ lọc cầu thận (eGFR) và tỷ lệ albumin trên creatinine trong nước tiểu (UACR) định kỳ cho nhóm nguy cơ; phát hiện sớm, chuyển tuyến kịp thời.
Song song với việc nâng cao nhận thức cộng đồng bằng tăng cường truyền thông về yếu tố nguy cơ và dấu hiệu sớm; khuyến khích khám sức khỏe định kỳ, sử dụng thuốc hợp lý; tránh lạm dụng thuốc giảm đau, hạ sốt và kháng viêm hoặc thuốc, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc; thúc đẩy lối sống lành mạnh (dinh dưỡng cân đối, vận động thường xuyên, bỏ thuốc lá).
THÀNH SƠN
