Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với TPHCM về chống khai thác IUU, yêu cầu siết chặt quản lý đội tàu, xử lý nghiêm vi phạm, chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC).
Ngày 25-2, tại phường Bà Rịa (TPHCM), Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Bộ NN-MT Phùng Đức Tiến, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU làm trưởng đoàn, đã có buổi làm việc với UBND TPHCM để kiểm tra tình hình chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC).
Đồng chí Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Trưởng Ban Chỉ đạo IUU TPHCM cùng lãnh đạo các sở, ngành đã tiếp và làm việc với đoàn.
Báo cáo tại buổi làm việc, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM cho biết, đến ngày 24-2-2026, thành phố có 4.455 tàu cá đã đăng ký, cập nhật 100% vào cơ sở dữ liệu quốc gia VNFishbase. Trong đó, 4.305 tàu đủ điều kiện cấp phép; 2.204/2.227 tàu dài từ 15m trở lên đã lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 98,97%. Có 23 tàu chưa lắp thiết bị đều được quản lý chặt, không cho ra khơi.
Thành phố duy trì trực giám sát 24/7, kịp thời phát hiện, xử lý tàu mất kết nối. Hiện có 490 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động (thiếu giấy phép, hết hạn đăng kiểm, VMS, an toàn thực phẩm) được lập danh sách theo dõi, quản lý 100%.
TPHCM có 9 cảng cá đang hoạt động (7 cảng loại II, 2 cảng loại III), trong đó 4 cảng đủ điều kiện xác nhận nguồn gốc thủy sản.
Giai đoạn 2024-2025 ghi nhận 1.827 lượt tàu vi phạm; đã xử phạt 376 lượt, tổng số tiền gần 12 tỷ đồng; các trường hợp còn lại khép hồ sơ do không đủ căn cứ. Hai tháng đầu năm 2026 chưa phát hiện tàu vượt ranh giới; 38 tàu mất kết nối đang được xác minh. Từ năm 2024 đến nay, các lực lượng đã xử phạt 669 vụ vi phạm hành chính; khởi tố, xét xử 9 vụ án liên quan tháo thiết bị VMS, tổ chức xuất cảnh trái phép, làm giả hồ sơ nguồn gốc thủy sản, thể hiện quyết tâm xử lý nghiêm khai thác IUU.
Qua kiểm tra thực tế tại cảng cá, thành viên đoàn công tác chỉ ra một số tồn tại như việc sắp xếp, tìm kiếm hồ sơ còn chậm, chưa khoa học; một số số liệu chưa đồng bộ; một số hồ sơ xử phạt thiếu hành vi vi phạm, thiếu tài liệu kèm theo hoặc khép hồ sơ chưa đúng quy định. Đoàn kiến nghị UBND TPHCM tăng cường kiểm tra, kiểm soát tàu cá đánh bắt và cập bến tại địa phương khác nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác sai vùng.
Kiến nghị với đoàn công tác, lãnh đạo TPHCM đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành chỉ đạo các tỉnh phối hợp chặt chẽ trong xác minh, chụp ảnh, bàn giao quản lý tàu không đủ điều kiện hoặc tàu mất kết nối đang neo đậu tại địa phương khác. Đồng thời yêu cầu các đơn vị đăng kiểm cập nhật dữ liệu lên hệ thống VNFishbase ngay sau kiểm định, tránh tình trạng chậm 2-3 tuần, gây khó khăn cho công tác kiểm soát.
Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ NN-MT Phùng Đức Tiến cho biết, dự kiến trong tháng 3-2026, Đoàn thanh tra của EC sẽ kiểm tra việc triển khai chống IUU tại TPHCM. Thứ trưởng yêu cầu lực lượng chức năng thành phố xử lý nghiêm các tàu vi phạm, tăng tính răn đe; siết chặt quản lý đội tàu đang hoạt động trên biển; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị tốt nhất cho đợt làm việc với EC.
Theo Thứ trưởng, từ nay đến ngày 10-3 là giai đoạn “nước rút”, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, góp phần cùng cả nước sớm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng”, xây dựng nghề cá phát triển bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.
THÀNH HUY
