Sinh ra với bệnh tật, cơ thể yếu ớt và không có vòng tay cha mẹ, nhiều trẻ sơ sinh phải bắt đầu cuộc đời trong cảnh côi cút với tấm thẻ ghi tạm “vô danh”. Dù vậy, trên hành trình giành sự sống, các em luôn được nâng đỡ bằng tình thương của những người không cùng huyết thống.

Khi bệnh viện tràn đầy yêu thương

Sát khuẩn tay kỹ càng trước khi bế bệnh nhi 5 tháng tuổi vào lòng, TS-BS Nguyễn Thị Kim Nhi, Trưởng khoa Sơ sinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 TPHCM, khẽ nói: “Đây là bệnh nhi bị bỏ rơi nhưng vô cùng mạnh mẽ”. Chào đời non tháng và nhẹ cân, cậu bé mang nhiều bệnh lý nghiêm trọng như suy hô hấp, biến chứng viêm màng não, nhiễm trùng huyết, viêm ruột hoại tử, phải thở oxy kéo dài. Tập hồ sơ bệnh án dày gấp nhiều lần cơ thể nhỏ bé của em.

Sau những ngày giành giật sự sống, bệnh nhi dần hồi phục nhưng không còn cha mẹ bên cạnh. Theo BS Nguyễn Thị Kim Nhi, người mẹ có hoàn cảnh rất khó khăn, đông con và có thể không đủ khả năng theo đuổi quá trình điều trị kéo dài cho trẻ. Dựa trên thông tin đăng ký nhập viện, nhân viên y tế nhiều lần liên lạc với người mẹ nhưng không nhận được phản hồi.

Bác sĩ chăm sóc một trẻ sơ sinh bị bỏ rơi tại Bệnh viện Nhi đồng 2 TPHCM. ẢNH: GIAO LINH
Bác sĩ chăm sóc một trẻ sơ sinh bị bỏ rơi tại Bệnh viện Nhi đồng 2 TPHCM. ẢNH: GIAO LINH

Ở chiếc nôi bên cạnh là một bệnh nhi 4 tháng tuổi cùng hoàn cảnh, đang chằng chịt dây truyền thuốc. Mỗi khi quấy khóc, em lại được cô điều dưỡng ẵm lên, vỗ về cho đến khi yên giấc. Mỗi năm, Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận khoảng 10-12 trẻ sơ sinh bị bỏ rơi, phần lớn mắc bệnh nặng hoặc dị tật bẩm sinh. Không chỉ Bệnh viện Nhi đồng 2, nhiều cơ sở y tế trên địa bàn TPHCM cũng thường xuyên tiếp nhận trẻ sơ sinh bị bỏ rơi.

Năm 2024, Khoa Bệnh lý sơ sinh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định từng chăm sóc cùng lúc 5 trẻ bị bỏ rơi. Trong hồ sơ bệnh án, các em chưa có tên, được ghi tạm là “vô danh nam”, “vô danh nữ”. Sau thời gian điều trị và chăm sóc đặc biệt, nhiều em dần hồi phục sức khỏe, tăng cân và phát triển bình thường. Tuy nhiên, thay vì trở về với gia đình như những bệnh nhi khác, nhiều trẻ phải tiếp tục chờ hoàn tất các thủ tục pháp lý để được chuyển đến cơ sở bảo trợ xã hội.

Để trẻ sớm có mái nhà mới

Tại Trung tâm Bảo trợ và Công tác xã hội (thuộc Sở Y tế TPHCM), bé L.M.N. (3 tháng tuổi) được đón về khi mới vỏn vẹn 9 ngày tuổi. N. bị bỏ rơi ngay khi vừa chào đời tại Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu (TPHCM). Người mẹ để lại đầy đủ họ tên, địa chỉ, số điện thoại trong hồ sơ nhập viện, nhưng tất cả đều là thông tin giả.

Đại diện UBND phường Tam Thắng và Công an phường Tam Thắng, TPHCM tìm đến tận nơi để xác minh nhưng địa chỉ không tồn tại, gọi điện thoại thì được báo nhầm người. Chị Lê Thị Quỳnh Như, nhân viên Trung tâm Bảo trợ và Công tác xã hội cho biết, N. rất ngoan, ít quấy khóc, dễ ăn, dễ ngủ. Hiện trung tâm đang nuôi dưỡng 94 trẻ em, trong đó có 29 trẻ dưới 5 tuổi.

Bên cạnh chăm sóc sức khỏe, cán bộ và nhân viên thường xuyên tổ chức các hoạt động vui chơi, rèn luyện kỹ năng sống, tạo điều kiện để các em phát triển toàn diện trong môi trường an toàn, ổn định.

Theo bà Lê Thị Hồng Chín, Giám đốc Trung tâm Bảo trợ và Công tác xã hội, đội ngũ viên chức và người lao động luôn tận tụy với công việc, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ với tinh thần trách nhiệm, cố gắng xoa dịu phần nào những tổn thương để giúp các em phát triển.

Tuy vậy, một khó khăn thường gặp khi thực hiện thủ tục tiếp nhận trẻ là mất nhiều thời gian để xác minh thông tin, lập hồ sơ, thông báo tìm thân nhân và phải phối hợp nhiều cơ quan liên quan. Không ít trường hợp trẻ không có đủ thông tin hoặc không thể liên lạc với gia đình, thời gian xác minh thường kéo dài, ảnh hưởng đến việc hoàn thiện hồ sơ.

Chia sẻ thêm về khó khăn trong quá trình chuyển trẻ đến các cơ sở bảo trợ, chị Nguyễn Thị Thúy, Phó Trưởng phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Nhi đồng 2 TPHCM, cho biết, sau khi được điều trị ổn định, bệnh nhi bị bỏ rơi vẫn phải chờ khoảng 3-4 tháng mới được đến trung tâm bảo trợ, nguyên nhân chủ yếu do thời gian hoàn thiện hồ sơ còn kéo dài. Có trường hợp trẻ lớn lên trong bệnh viện gần một năm trời, chập chững tập đi giữa các giường bệnh, khiến y bác sĩ không khỏi đau lòng.

“Dù yêu thương đến đâu, chúng tôi cũng không muốn các con phải lớn lên trong bệnh viện, vì đây không phải môi trường phù hợp cho sự phát triển của trẻ nhỏ. Bệnh viện Nhi đồng 2 đã ký kết quy chế phối hợp giữa Công an phường Sài Gòn, Hội Luật sư TPHCM để tạo thuận tiện trong việc xác minh lý lịch, tìm thân nhân cho các bé. Nếu các thủ tục được tiến hành nhanh và phối hợp liên ngành hiệu quả hơn, các bé sẽ được chăm sóc tốt hơn, sớm hơn, trong môi trường phù hợp, an toàn hơn”, chị Thúy chia sẻ.

GIAO LINH - KHÁNH CHI